School of Neuroscience for Thai Youth

• áÍ¡ªÑè¹ â¾à·¹àªÕÂÅ (action potential)
• áÍ¡ªÑè¹ â¾à·¹àªÕÂÅ ¡Ñº¡ÒÃË´µÑǢͧ¡ÅéÒÁà¹×éÍ
• ä«á¹»Êìà¤ÁÕ (chamical synapse)
• â¤Ã§ÊÃéÒ§¤Íà¤ÅÕÂã¹ËÙªÑé¹ã¹ (cochlear structure)
• ¡ÒÃá¾Ãè (diffusion)
• ¡ÒÃá¾ÃèẺ·ÕèµéͧÁÕµÑÇÃѺ (facilitated diffusion)
• endocytosis áÅÐ exocytosis
• ¡Ãкǹ¡Ò÷ҧ¾Ñ¹¸Ø¡ÃÃÁ¢Í§ prokaryote áÅÐ eukaryote
• ÍÍÊâÁ«ÕÊ·Ó§Ò¹ÍÂèÒ§äà (osmosis)
• äÅâ«â«Á ¤×Í ÍÐäÃ˹Í
• à¡Ô´ÍÐäâÖé¹·ÕèªèͧÇèÒ§ÃÐËÇèÒ§àÊé¹»ÃÐÊÒ·¡Ñº¡ÅéÒÁà¹×éÍ (neuromuscular junction)
• Myofilament Contraction
• à«ÅÅìà¾ÔèÁÊÑ­­Ò³¡ÒÃÊ×èÍÊÒáѹÍÂèÒ§äà (signal amplification)
• การขนส่งแบบ cotransport
• Electron Transport Chain and ATP Synthesis
• การส่งสัญญาณย้อนกลับ (feedback)ซม์
• เอนไซม์ทำงานอย่างไรครับ
• การทำงานของฮอร์โมน
• ตัวรับที่เยื่อหุ้มเซลล์ (membrane-bound receptors)
• Proton Pump
• ผู้ส่งข่าวสารภายในเซลล์
• Sodium-Potassium Pump
• Addition and Deletion Mutations
• cDna
• วัฏจักรของเซลล์ Cell Cycle
• การเติบโตของเซลล์ Cell Growth
• Changes Chromosome Structure
• ดีเอ็นเอแบบเป็นวงCircular DNA
• การโคลนยีน Cloning Gene
• Comparision of Meiosis and Mitosis
• การจำลองดีเอ็นเอ DNA replication
• เอนไซม์ Endonuclease
• Features Meiosis
• การแสดงออกของยีน Gene expressions
• การถอดรหัสดีของยีน Gene transcription
• พันธุวิศวกรรม คือ อะไรหนอ Genetic Engineering
• Inversion
• Lac operon
• Microarray
• เทคนิคพีซีอาร์ PCR
• Plasmid
• การสังเคราะห์โปรตีน Protein Synthesis
• Replication Fork
• เทคนิค RFLP
• เทคนิค Southern Blot
• Spliceosome
• Transcription and Enhacers
• Stages of Meiosis
• Monoclonal Antibodies
• Vaccine
• Prion

 

ÊÁͧ (brain) ÁÒ¨Ò¡ÀÉÒ¡ÃÕ¡¤×Í encephalon ÊÁͧ¢Í§¤¹àÃҵ͹·ÕèâµàµçÁ·ÕèáÅéÇ˹ѡ»ÃÐÁÒ³ 1.3-1.4 ¡ÔâÅ¡ÃÑÁ áµèÊÓËÃѺà´ç¡·Õèà¡Ô´ãËÁè(newborn human) ¨ÐÁÕ¹éÓ˹ѡ»ÃÐÁÒ³ 300-400 ¡ÃÑÁ àÁ×èͤԴà·Õº¹éÓ˹ѡ¢Í§ÊÁͧµè͹éÓ˹ѡÃèÒ§¡Ò¤¹àÃÒ¡ç¨Ðä´éÊÑ´Êèǹ»ÃÐÁÒ³ 2% ¤èÒà©ÅÕè¤ÇÒÁ¡ÇéÒ§¢Í§ÊÁͧ¤×Í 140 ÁÔÅÅÔàÁµÃ ¤èÒà©ÅÕè¤ÇÒÁÂÒǢͧÊÁͧ¤×Í 167 ÁÔÅÅÔàÁµÃ áÅÐ ¤èÒà©ÅÕè¤ÇÒÁÊÙ§¢Í§ÊÁͧ¤×Í 93 ÁÔÅÅÔàÁµÃ

              

àÁ×èÍ´Ù»ÃÔÁÒµÃÊÁͧ·Ñ駡é͹ (Intracranial contents by volume) ÁÕ»ÃÔÁҵûÃÐÁÒ³ 1,700 ml à»ç¹à¹×éÍÊÁͧ¨ÃÔ§æ (brain) »ÃÐÁÒ³ 1,400 ml (80%) à»ç¹àÅ×Í´ (blood) »ÃÐÁÒ³ 150 ml (10%) áÅÐà»ç¹¹éÓàÅÕé§ÊÁͧáÅÐä¢ÊѹËÅѧ (cerebrospinal fluid) »ÃÐÁÒ³ 150 ml (10%)

ÊÁͧ¢Í§¤¹àÃÒÁÕà«ÅÅì»ÃÐÊÒ· (neuron) »ÃÐÁÒ³ 100,000 ÅéÒ¹à«ÅÅì áµèÁÕà«ÅÅìÍÕ¡¡ÅØèÁ˹Ö觷Õè¤ÍÂʹѺʹع¡Ò÷ӧҹ¢Í§à«ÅÅìÊÁͧ¤¤×Í àà«ÅÅì¡ÅÕ (glial cells) «Öè§Áըӹǹ»ÃÐÁÒ³ 10-50 à·èҢͧ¨Ó¹Ç¹à«ÅÅìÊÁͧ

อ้างอิงจาก Brain Facts and Figures

à«ÅÅì»ÃÐÊÒ·ËÃ×Í neuronËÃ×Í brain cell à»ç¹Ë¹èÇ»¯ÔºÑµÔ¡ÒâͧÃкº»ÃÐÊÒ· (à«ÅÅìÍÕ¡»ÃÐàÀ·¤×Í à«ÅÅìà¡ÅÕ ¡çà»ç¹ÊèǹʹѺʹع·ÕèÊӤѭàªè¹¡Ñ¹ à´ÕëÂǨÐàÅèÒ·ÕèËÅѧ¤ÃѺ) ¨Ò¡ÃÙ»¢éÒ§º¹¼Á¢Í͸ԺÒÂâ¤Ã§ÊÃéҧẺ§èÒÂæ ¢Í§à«ÅÅì»ÃÐÊÒ· ´Ñ§¹Õé¤ÃѺ

                              

             

Êèǹ·Õè 1 à»ç¹µÑÇà«ÅÅì ËÃ×Í cell body ËÃ×Í soma ËÃ×Í perikaryon

¨ÃÔ§æ áÅéÇÁѹ¡çÁÕͧ¤ì»ÃСͺÀÒÂã¹à«ÅÅì¤ÅéÒ¡Ѻà«ÅÅì·ÑèÇæ ä» ¤×ÍÁÕ ¹ÔÇà¤ÅÕÂÊ ÅÍ ÍÂÙè·èÒÁ¡ÅÒ§ä«âµªÍÅ áÅÐÁÕÍÍá¡à¹ÅÅì (organelles) µèÒ§æà ÂÍÐáÂЫÖè§Áѹ¤Í·Ó˹éÒ·ÕèàËÁ×͹ÍÇÑÂÇТͧ¤¹àÃÒ

Êèǹ·Õè 2 à»ç¹Êèǹᢹ§à«ÅÅì»ÃÐÊÒ· ËÃ×Í neurites «Öè§à»ç¹àÊé¹ã·ÕèÂ×è¹ÍÍ¡ÁÒ¨Ò¡µÑÇà«ÅÅì ÁѹÂѧáºè§ÍÍ¡à»ç¹ 2 »ÃÐàÀ·¤ÃѺ

1. áÍ¡«Í¹ ËÃ×Í axons à»ç¹Êèǹ¶èÒ·ʹ ¹ÓÊè§ áÅÐ »Å´»ÅèÍÂÊÑ­­Ò³»ÃÐÊÒ·ä»Âѧà«ÅÅì»ÃÐÊÒ·µÑÇÍ×è¹

2. àà´¹ä´Ãµì ËÃ×Í dendrites à»ç¹Êèǹ·ÕèÃѺÊÑ­­Ò³»ÃÐÊÒ·¨Ò¡à«ÅÅì»ÃÐÊÒ·Í×è¹æ à¢éÒä»ÊÙèµÑÇà«ÅÅì

ºÃÔàdz·ÕèáÍ¡«Í¹¢Í§à«ÅÅì»ÃÐÊÒ·µÑÇáá仺Ã躡Ѻഹä´Ãµìà«ÅÅì»ÃÐÊÒ·µÑÇ·ÕèÊͧà¾×èÍÊè§ÊÑ­­Ò³Ê×èÍÊÒáѹ àÃÕ¡ÇèÒ ä«á¹»Êì (synapse) áµè¤ÇÒÁà»ç¹¨ÃÔ§¹Ñé¹ä«á¹»ÊìÊÒÁÒöà¡Ô´ä´éËÅÒ·Õè¤ÃѺ

áÍ¡«Í¹ à»ç¹àÊé¹ã¢ͧà«ÅÅì»ÃÐÊÒ··ÕèÁÕÅѡɳÐàÃÕÂÇÂÒÇ áÍ¡«Í¹à»ç¹â¤Ã§ÊÃéÒ§·Õè¹Ó¡ÃÐáÊ»ÃÐÊÒ·¨Ò¡µÑÇà«ÅÅì»ÃÐÊÒ·à¾×èÍÊ×èÍÊÒáѺà«ÅÅì»ÃÐÊÒ·µÑÇÍ×è¹æ

áÍ¡«Í¹à»ç¹àÊé¹ã·ÕèãªéÅÓàÅÕ§¢éÍÁÙÅ¢èÒÇÊÒâͧÃкº»ÃÐÊÒ· àÁ×èÍáÍ¡«Í¹ËÅÒÂàÊé¹ÃÇÁ¡Ñ¹à»ç¹ÁÑ´¡çàÃÕ¡ÇèÒ àÊé¹»ÃÐÊÒ· àÊé¹¼èÒ¹ÈÙ¹Âì¡ÅÒ§¢Í§àÊé¹ãÂáÍ¡«Í¹áµèÅÐàÊé¹ÍÒ¨ÁÕ¢¹Ò´àÅç¡ÃдѺäÁâ¤ÃàÁµÃ«Ö觵éͧãªé¡Åéͧ¨ØÅ·ÃÃÈìÊèͧ´Ù ËÃ×ÍÍÒ¨ÁÕ¢¹Ò´ãË­è·ÕèÊÒÁÒöÁͧàËç¹¹ä´é´éǵÒà»ÅèÒ àÊé¹ãÂáÍ¡«Í¹·ÕèÂÒÇ·ÕèÊØ´ã¹ÃèÒ§¡ÒÂÁ¹ØÉÂì ¤×Í áÍ¡«Í¹ã¹àÊé¹»ÃÐÊÒ·à«Õµԡ (sciatic nerve) «Öè§àÃÔèÁµé¹¨Ò¡°Ò¹¢Í§¡Ãд١ÊѹËÅѧä»Âѧ¹ÔéÇËÑÇáÁèà·éÒ â´ÂÁÕ¤ÇÒÁÂÒÇ»ÃÐÁҳ˹Öè§àÁµÃËÃ×ÍÍÒ¨¨ÐÁÕ¤ÇÒÁÂÒÇÁÒ¡¡ÇèÒ¹Õé㹺ҧ¤¹

ã¹ÊѵÇìÁÕ¡Ãд١ÊѹËÅѧ áÍ¡«Í¹ºÒ§Êèǹ¨Ð¶Ù¡ËèÍËØéÁ´éÇÂàÂ×èÍäÁÍÕÅÔ¹ àÂ×èÍäÁÍÕÅÔ¹¹Õé¶Ù¡ÊÃéÒ§¨Ò¡à«Åìà¡ÅÕ 2 ª¹Ô´

1. à«ÅÅìªÇÒ¹ ÁÕ˹éÒ·ÕèÊÃéÒ§àÂ×èÍäÁÍÕÅÔ¹ã¹Ãкº»ÃÐÊÒ·Êèǹ»ÅÒ ¤×Í ã¹àÊé¹»ÃÐÊÒ·¹Í¡ÊÁͧáÅÐä¢ÊѹËÅѧ

2. âÍÅÔâ¡à´¹â´Ã䫵ì ÁÕ˹éÒ·ÕèÊÃéÒ§àÂ×èÍäÁÍÕÅÔ¹ã¹Ãкº»ÃÐÊÒ·Êèǹ¡ÅÒ§ ¤×Í ã¹[[ÊÁͧ[[ áÅÐä¢ÊѹËÅѧ

áÍ¡«Í¹·Õè¶Ù¡ËèÍËØéÁ´éÇÂàÂ×èÍäÁÍÕÅÔ¹áÅéǨÐÁÕªèͧÇèÒ§ÃÐËÇèÒ§â˹´àÃÕ¡ÇèÒ â˹´ÍÍ¿àùÇÔàÂÍÃì à»ç¹µÓá˹觷Õèà¡Ô´¡ÒÃáÅ¡à»ÅÕè¹äÍÍ͹㹡Ãкǹ¡ÒùӡÃÐáÊ»ÃÐÊÒ· ËÒ¡à¡Ô´¡Ò÷ÓÅÒÂàÂ×èÍäÁÍÕÅÔ¹¡ç¨Ðà¡Ô´âä·Ò§Ãкº»ÃÐÊÒ··ÕèàÃÕ¡ÇèÒ ÁÑŵÔà»ÔÅ Êà¤ÅÍâëÕÊ (multiple sclerosis)(àÍçÁàÍÊ) »Ñ¨¨ØºÑ¹¹ÕéÁÕ¡ÒèÓṡ»ÃÐàÀ·¢Í§àÊé¹»ÃÐÊÒ·µÒÁ¤ÇÒÁàÃçÇ¡ÒùÓÊÑ­­Ò³¢Í§áÍ¡«Í¹ ¡ÒÃËèÍËØéÁ´éÇÂàÂ×èÍäÁÍÕÅÔ¹ áÅТ¹Ò´¢Í§àÊé¹»ÃÐÊÒ· à»ç¹µé¹ àªè¹ àÊé¹»ÃÐÊÒ·ª¹Ô´ «Õ «Öè§äÁèÁÕàÂ×èÍäÁÍÕÅÔ¹ËèÍËØéÁ ·ÓãËé¹Ó¡ÃÐáÊ»ÃÐÊÒ·ä´éªéÒ ã¹·Ò§µÃ§¡Ñ¹¢éÒÁàÊé¹»ÃÐÊÒ·ª¹Ô´àÍà´ÅµéÒÁÕàÂ×èÍäÁÍÕÅÔ¹ËèÍËØéÁ ¨Ö§·ÓãËé¹Ó¡ÃÐáÊ»ÃÐÊÒ·ä´éàÃçÇ à»ç¹µé¹

       

ที่มาของภาพ

áÍ¡«Í¹·Õè¡ÓÅѧà¨Ãԭ⵺⵨ÐÁÕ¡ÒÃà´Ô¹·Ò§ä»Âѧ¾×é¹·Õèà»éÒËÁÒÂâ´Âãªéâ¤Ã§ÊÃéÒ§·ÕèàÃÕ¡ÇèÒ â¡Ã¸â¤¹ (growth cone)«Öè§ÍÂÙ·ÕèÊèǹ»ÅÒ¢ͧáÍ¡«Í¹ â¡Ã¸â¤¹¹ÕéÁÕÅѡɳФÅéÒ½èÒÁ×Í Êèǹ·ÕèÂ×è¹Í͡令ÅéÒ¹ÔéÇÁ×ÍàÃÕ¡ÇèÒ ¿ÔâÅâ¾à´Õ (filopodia) ¡ÒÃà´Ô¹·Ò§¢Í§áÍ¡«Í¹¹ÕéµéͧÍÒÈÑ¡Ò÷ӧҹ¢Í§µÑÇÃѺ·Õè¼ÔÇà«ÅÅì «Ö觵ͺʹͧ¡ÑºÊÒÃà¤ÁÕã¹¾×é¹·ÕèÊÁͧÊèǹµèÒ§æ ·ÕèáÍ¡«Í¹¨Ðà´Ô¹·Ò§ä»¶Ö§ àªè¹ àÍç¹á¤Á ÅÒÁÔ¹Ô¹ ä¿âºÃà¹ç¤µÔ¹ ·Õá¹Ê«Ô¹ à»ç¹µé¹ áÅÐâ»ÃµÕ¹·ÕèÊӤѭ·ÕèªèÇÂãËéáÍ¡«Í¹ÁÕ¡ÒÃà¤Å×è͹·ÕèáÅЪèÇÂÃÑ¡ÉÒÃÙ»ÃèÒ§áÍ¡«Í¹äÇé ¤×Í áÍ¡µÔ¹ (actin) «Ö觡Ãкǹ¡ÒÃà´Ô¹·Ò§¢Í§áÍ¡«Í¹¹ÕéÍÒ¨àÃÕ¡ÇèÒ áÍ¡«Í¹ ä¡´ìá´¹«ì (axon guidance)

ä«á¹»Êìä¿¿éÒÁÕâ¤Ã§ÊÃéÒ§áÅСÒ÷ӧҹ·ÕèäÁè«Ñº«é͹â´Âà¡Ô´¨Ò¡¡ÒÃà¤Å×è͹ÂéÒ¡ÃÐáÊä¿¿éÒÃÐËÇèÒ§à«ÅÅì·ÕèÍÂÙèµÔ´¡Ñ¹¼èÒ¹·Ò§á¡»¨Ñ§ªÑè¹ (Gap junction) ·ÕèºÃÔàdz᡻¨Ñ§ªÑè¹¹Õéâ»ÃµÕ¹·Õè·ÓãËéà¡Ô´à»ç¹ªèͧãËéäÍÍ͹äËżèÒ¹àÃÕ¡ÇèÒ ¤Í¹à¹ç¡«Ô¹ (connexin) áÅÐÃÐÂÐËèÒ§ÃÐËÇèÒ§àÂ×éÍËØéÁà«ÅÅì¢Í§à«ÅÅì·Õèà¡Ô´ä«á¹»Êìä¿¿éÒÁÕà¾Õ§»ÃÐÁÒ³ 3 ¹Òâ¹àÁµÃ â»ÃµÕ¹¤Í¹à¹ç¡«Ô¹ 6 âÁàÅ¡ØÅÃÇÁµÑǡѹà»ç¹ªèͧ (channel) àÃÕ¡ÇèÒ ¤Í¹à¹ç¡«Í¹ (connexon) à«ÅÅì·Õè˹Öè§Ê觤͹à¹ç¡«Í¹ÃÇÁ¡Ñºà«ÅÅì·ÕèÊͧ«Ö觤͹à¹ç¡«Í¹ÊͧÍѹ¢Í§à«ÅÅì·Õèà¡Ô´ä«á¹»Êìä¿¿éÒÃÇÁ¡Ñ¹àÃÕ¡ÇèÒ ªèͧ᡻¨Ñ§ªÑè¹ (Gap junction channel) ªèͧ᡻¨Ñ§ªÑè¹ÁÕ¤ÇÒÁ¡ÇéÒ§»ÃÐÁÒ³ 1-2 ¹Òâ¹àÁµÃ«Ö觡ÇéÒ§¾Í·ÕèäÍÍ͹ª¹Ô´µèÒ§æ ·ÕèÅÐÅÒÂÍÂÙèä˹ä«âµ¾ÅÒÊ«ÖÁÊÒÁÒöá¾Ãè¼èÒ¹ªèͧ¹Õéä»ä´éâ´ÂµÃ§

 

                           

·ÕèÁҢͧÀÒ¾

 

à¹×èͧ¨Ò¡¡ÃÐáÊäÍÍ͹ÊÒÁÒ¶à¤Å×è͹µÑǼèÒ¹ªèͧ᡻¨Ñ§ªÑè¹ä´éÍÔÊÃÐÃÐËÇèÒ§Êͧà«ÅÅì·ÓãËé¡ÃÐáÊä¿¿éÒà¡Ô´¢Öé¹ä´é·Ñé§Êͧ·ÔÈ·Ò§«Ö觵èÒ§¨Ò¡ä«á¹»Êìà¤ÁÕ·Õèà¡Ô´ä´éà¾Õ§·ÔÈ·Ò§à´ÕÂÇ ¤×Í ¨Ò¡à«ÅÅì»ÃÐÊÒ·¡è͹ä«á¹»Êì (presynaptic neuron) ä»Âѧà«ÅÅì»ÃÐÊÒ·ËÅѧä«á¹»Êì (postsynaptic neuron) ¡ÒÃÁÕ¡ÃÐáÊä¿¿éÒà¡Ô´¢Öé¹ä´é·Ñé§Êͧ·ÔÈ·Ò§¹ÕéàÃÕ¡ÇèÒà¡Ô´ electrically coupled  ¡ÒÃÊè§ÊÑ­­Ò³»ÃÐÊÒ·ÃÐËÇèÒ§ä«á¹»Êìä¿¿éÒà¡Ô´ä´éàÃçÇÁÒ¡¡ÅèÒǤ×ÍàÁ×èÍà¡Ô´áÍ¡ªÑè¹â¾à·¹àªÕÂÅ (action potential)ã¹à«ÅÅì»ÃÐÊÒ·¡è͹ä«á¹»Êì¡çÊÒÁÒö¡ÃеØ鹡ÒÃà¡Ô´áÍ¡ªÑè¹â¾à·¹àªÕÂÅã¹à«ÅÅì»ÃÐÊÒ·ËÅѧä«á¹»Êìä´é·Ñ¹·Õ ä«á¹»Êìä¿¿éÒ¹ÕéÁÕ»ÃÐ⪹ìÁÒ¡ã¹ÊѵÇì·ÕèäÁèÁÕ¡Ãд١ÊѹËÅѧ àªè¹ crayfish «Öè§ÍÒ¨¾ºä«á¹»Êìä¿¿éÒä´éÃÐËÇèÒ§à«ÅÅì»ÃÐÊÒÁÃѺÊÑÁ¼ÑÊ (sensory neuron) ¡Ñºà«ÅÅì»ÃÐÊÒ·ÊÑ觡Òà (motor neuron) ã¹ÇÔ¶Õ¡ÒùӻÃÐÊÒ·ÃÕà¿Åç¡Êì·ÕèªèÇÂ㹡ÒÃ˹ÕÀÒÂàÁ×èͶ١¤Ø¡¤ÒÁ¨Ò¡ÈѵÃÙ

 

                  

·ÕèÁҢͧÀÒ¾

 

¡ÒÃÈÖ¡ÉÒàÁ×èÍäÁè¹Ò¹ÁÒ¹Õ龺ÇèÒÁÕä«á¹»Êìä¿¿éÒ·ÑèÇä»ã¹Ãкº»ÃÐÊÒ·Êèǹ¡ÅÒ§¢Í§ÊѵÇìàÅÕé§ÅÙ¡´éǹÁ àÁ×èÍà«ÅÅì»ÃÐÊÒ·¡è͹ä«á¹»Êìà¡Ô´áÍ¡ªÑè¹â¾à·¹àªÕÂÅ¢Ö鹡ç·ÓãËéà¡Ô´¡ÒÃäËżèÒ¹¢Í§äÍÍ͹¼èÒ¹ªèͧ᡻¨Ñ§ªÑè¹ä»Âѧà«ÅÅì»ÃÐÊÒ·Í×è¹æ ¡ÃÐáÊä¿¿éÒ¹Õé·ÓãËéà«ÅÅì»ÃÐÊÒ·µÑÇ·ÕèÊͧà¡Ô´ ÈÑ¡Âìä¿¿éÒËÅѧä«á¹»Êì (Postsynaptic potential; PSP) à¹×èͧ¨Ò¡ä«á¹»Êìä¿¿éÒ·ÓãËé¡ÃÐáÊä¿¿éÒà¡Ô´¢Öé¹ä´é·Ñé§Êͧ·ÔÈ·Ò§â´ÂàÁ×èÍà«ÅÅì»ÃÐÊÒ·µÑÇ·ÕèÊͧà¡Ô´áÍ¡ªÑè¹â¾à·¹àªÕÂÅáÅéÇ¡çÊÒÁÒöà˹ÕèÂǹÓãËéà«ÅÅì»ÃÐÊÒ·µÑÇ·Õèááà¡Ô´ÈÑ¡Âìä¿¿éÒËÅѧä«á¹»Êìä´éàªè¹¡Ñ¹ ÈÑ¡Âìä¿¿éÒËÅѧä«á¹»Êì·Õèà¡Ô´¨Ò¡ä«á¹»Êìä¿¿éÒà¾Õ§µÓá˹è§à´ÕÂÇÁÕ¤èÒµèÓ»ÃÐÁÒ³ 1 ÁÔÅÅÔâÇŵì ËÃ×͹éÍ¡ÇèÒ¹Õé «Öè§äÁèà¾Õ§¾Í·Õè¨Ð·ÓãËéà«ÅÅì»ÃÐÊÒ·à¡Ô´áÍ¡ªÑè¹â¾à·¹àªÕÂÅ¢Öé¹ä´é áµèâ´Â·ÑèÇä»à«ÅÅì»ÃÐÊÒ·ÁÑ¡à¡Ô´ä«á¹»Êìä¿¿éÒËÅÒµÓá˹觡Ѻà«ÅÅì»ÃÐÊÒ·ËÅÒÂà«ÅÅì·ÕèÍÂÙèÃͺ¢éÒ§ ´Ñ§¹Ñ鹤èÒÈÑ¡Âìä¿¿éÒËÅѧä«á¹»Êì·Õèà¡Ô´¢Öé¹¾ÃéÍÁ¡Ñ¹ËÅÒµÓá˹è§ÃÇÁ¡Ñ¹¨Ö§ÊÙ§¾Í·Õè¨Ð·ÓãËéà«ÅÅì»ÃÐÊÒ·à¡Ô´áÍ¡ªÑè¹â¾à·¹àªÕÂÅ¢Öé¹ä´é «Ö觤سÊÁºÑµÔÊӤѭ¢Í§à«ÅÅì»ÃÐÊҷ㹡ÒÃÃÇÁÊÑ­­Ò³·Õèà¡Ô´¢Öé¹ËÅѧä«á¹»Êì¹ÕéàÃÒàÃÕ¡ÇèÒ Synaptic integration

 

·ÕèÁҢͧÀÒ¾

 

º·ºÒ·Ë¹éÒ·Õè¢Í§ä«á¹»Êìä¿¿éÒᵡµèÒ§¡Ñ¹ä»ã¹ÊÁͧáµèÅкÃÔàdz«Öè§Êèǹã˭辺ä«á¹»Êìä¿¿éÒä´éã¹ÊÁͧÊèǹ·ÕèÁÕ¡ÒáÃеØ鹡Ò÷ӧҹ¢Í§à«ÅÅì»ÃÐÊÒ·à»ç¹¡ÅØèÁ¾ÃéÍÁæ ¡Ñ¹ 㹪èǧ¡ÒÃà¨ÃÔ­¾Ñ²¹Ò¢Í§àÍçÁºÃÔâÍã¹ÃÐÂеèÒ§æ ¹Ñé¹ä«á¹»Êìä¿¿éÒÁÕÊèǹÊӤѭ㹡ÒÃÊ×èÍÊÒÃÃÐËÇèÒ§à«ÅÅì â´ÂÊÑ­­Ò³ä¿¿éÒáÅÐÊÑ­­Ò³à¤Áըж١Ê觼èÒ¹ªèͧ᡻¨Ñ§ªÑè¹à¾×èͪèÇÂÊ×èÍÊÒáÒ÷ӧҹ¢Í§à«ÅÅì»ÃÐÊҷ㹡Ãкǹ¡ÒÃà¨ÃÔ­¾Ñ²¹Ò¢Í§ÊÁͧ ¹Í¡¨Ò¡¹Õéá¡»¨Ñ§ªÑè¹ÂѧÊÒÁÒö¾ºä´éã¹à«ÅÅì·ÕèäÁèãªèà«ÅÅì»ÃÐÊÒ· àªè¹ à«ÅÅìà¡ÅÕ à«ÅÅìà;ԷÕàÅÕÂÁ à«ÅÅì¡ÅéÒÁà¹×éÍàÃÕºáÅСÅéÒÁà¹×éÍËÑÇ㨠à«ÅÅìµÑº áÅÐà«ÅÅìã¹µèÍÁµèÒ§æ à»ç¹µé¹

 

 

เซลล์เกลีย (glial cell) หรือนิวโรเกลีย (neuroglia) หรือ เกลีย (glia) เป็นเซลล์ที่ไม่ใช่เซลล์ประสาทซึ่งทำหน้าที่หลากหลายในระบบประสาท เช่น ช่วยเกื้อหนุนค้ำจุนเซลล์ประสาท เป็นแหล่งอาหาร รักษาโฮมีโอสเตซีส (homeostasis)  สร้างเยื่อไมอีลินห่อหุ้มแอกซอน และการถ่ายทอดสัญญาณ เป็นต้น จำนานเซลล์เกลียมีมากกว่าจำนวนเซลล์ประสาทถึง 10 เท่าตัว

             

ที่มาภาพ

ชนิดของเซลล์เกลีย

1. ไมโครเกลีย

ไมโครเกลีย (microglia) เป็นเซลล์แมคโครฟาจ (macrophage) ชนิดพิเศษที่สามารถเกิดกระบวนการฟาโกไซโตซิส(phagocytosis)ได้ เชื่อว่าไมโครเกลียนี้เกิดจากเซลล์ต้นกำเนิดในระบบเลือดมากกว่าเกิดจากเซลล์ต้นกำเนิดในชั้นเอคโตเดิร์ม(ectoderm) แต่ที่ไมโครเกลียถูกจัดอยู่ในเซลล์ระบบประสาทเนื่องจากช่วยเหลือการทำงานของเซลล์ประสาท จำนวนไมโครเกลียในระบบประสาทส่วนกลางมีประมาณร้อยละ 15 ของจำนวนเซลล์ทั้งหมด สามารถพบเซลล์ชนิดนี้ได้ในสมองและไขสันหลังทุกบริเวณ หากเนื้อเยื่อดังกล่าวถูกทำลายไมโครเกลียก็จะแบ่งตัวเพิ่มขึ้นและเคลื่อนที่ไปยังบริเวณดังกล่าว

 

2. แอสโทรไซต์

 แอสโทรไซต์ (astrocyte) หรือ แอสโทรเกลีย (astroglia) เป็นเซลล์เกลียที่มีจำนวนมากที่สุด แอสโทรไซต์ช่วยควบคุมปริมาณสารเคมีต่างๆ ที่อยู่รอบเซลล์ประสาท เช่น กำจัดไออนโพแทสเซียมที่มีอยู่มากในสารละลายภายนอกเซลล์ ตลอดทั้งช่วยดูดกลับสารสื่อประสาทที่ถูกหลั่งในระหว่างการส่งสัญญาณประสาทผ่านไซแนปส์ แอสโทรไซต์ แบ่งออกเป็น 2 ชนิด คือ ชนิดโปรโตพลาสมิค และชนิดไฟบรัส ทั้งสองชนิดมีการทำงานที่คล้ายคลึงกันแต่มีลักษณะทางสัณฐานวิทยาและตำแหน่งที่พบเซลล์เหล่านี้ที่แตกต่างกัน แอสโทรไซต์ชนิดโปรโตพลาสมิคมีเส้นใยที่มีขนาดหนา สั้น แต่มีกิ่งก้านเยอะ พบเซลล์ประเภทนี้ได้มากที่ชั้นเกรย์แมเตอร์ (gray matter) สำหรับแอสโทรไซต์ชนิดไฟบรัสนั้นมีเส้นใยที่เรียวยาว และมีการแตกกิ่งค่อนข้างน้อย พบเซลล์ประเภทนี้ได้มากที่ไวท์แมเตอร์(white matter)

 

3. โอลิโกเดนโดรไซต์

โอลิโกเดนโดรไซต์เป็นเซลล์ที่สร้างเยื่อไมอีลิน (myelin sheath) ห่อหุ้มแอกซอนที่อยู่ในระบบประสาทส่วนกลาง เยื่อไมอีลินนี้เป็นส่วนเยื่อหุ้มเซลล์ของโอลิโกเดนโดรไซต์ที่ไปล้อมรอบแอกซอนทำให้เกิดเป็นฉนวนไฟฟ้าเป็นผลให้การส่งสัญญาณประสาทเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ

 

4. เซลล์อีเพนไดมา

เซลล์อีเพนไดมา (ependymal cell) หรือ อีเพนไดโมไซต์ (ependymocyte)เป็นเซลล์ที่อยู่ที่ผนังช่องว่างที่บรรจุน้ำเลี้ยงสมองและไขสันหลัง (cerebrospinal fluid; CSF) ภายในระบบประสาทส่วนกลาง

 

5. เรเดียลเกลีย

เรเดียลเกลียที่อยู่ในสมองส่วนซีรีเบลลัมเรียกว่า เบอร์กแมนเกลีย (Bergmann glia)ซึ่งมีส่วนในกระบวนการไซแนปติกพลาสติซิตี้ ในดวงตาชั้นเรตินาเรียกเซลล์นี้ว่า เซลล์มูลเลอร์ (Müller cell)

 

6. เซลล์ชวานน์

เซลล์ชวานน์ (Schwann cell)ทำหน้าที่คล้ายกับโอลิโกเดนโดรไซต์ที่สร้างเยื่อไมอีลินห่อหุ้มแอกซอน ต่างกันที่เซลล์ชวานน์นี้ทำหน้าอยู่ในระบบประสาทส่วนปลาย นอกจากนี้ยังสามารถเกิดฟาโกไซโตซิสช่วยในการจัดเก็บองค์ประกอบของเซลล์ที่เสียแล้วซึ่งจำเป็นในการเจริญของเซลล์ประสาทในระบบประสาทส่วนปลาย

 

7. เซลล์แซทเทลไลท์

เซลล์แซทเทลไลท์ (Satellite cell) เป็นเซลล์ขนาดเล็กที่เกาะอยู่ที่ผิวของเซลล์ประสาทในระบบประสาทส่วนปลายซึ่งทำหน้าที่ช่วยปรับสภาพองค์ประกอบทางเคมีภายนอกเซลล์

                         

·ÕèÁҢͧÀÒ¾

â´»ÒÁÕ¹à»ç¹ÊÒÃÊ×èÍ»ÃÐÊÒ·¡ÅØèÁ catecholamines ·ÕèÊÃéÒ§ÁÒ¨Ò¡¡Ã´ÍÐÁÔâ¹ tyrosine ã¹ÊÁͧÁÕ»ÃÔÁҳⴻÒÁÕ¹»ÃÐÁÒ³ÃéÍÂÅÐ 80 ¢Í§ÊÒáÅØèÁ catecholamines ·Õè¶Ù¡ÊÃéÒ§¢Öé¹·Ñé§ËÁ´ àÁ×èÍâ´»ÒÁÕ¹¶Ù¡»Å´»Åèͨҡà«ÅÅì»ÃÐÊÒ·â´»ÒÁÕ¹áÅéǨÐÁռŵèÍÊÁͧÊèǹµèÒ§æã¹ËÅÒÂÇÔ¶Õ«Öè§ä´éá¡è (1) ÇÔ¶Õ nigrostriatal (2) ÇÔ¶Õ mesolimbic (3) ÇÔ¶Õ mesocortical áÅÐ (4) ÇÔ¶Õ tuberoinfundibular

                                

·ÕèÁҢͧÀÒ¾

â´»ÒÁÕ¹ÍÍ¡Ä·¸Ôì¼èÒ¹µÑÇÃѺ·Õèà»ç¹â»ÃµÕ¹«Öè§ÍÂÙ躹àÂ×èÍËØéÁà«ÅÅì µÑÇÃѺⴻÒÁÕ¹·Ø¡ª¹Ô´¨Ñ´ÍÂÙè㹡ÅØèÁµÑÇÃѺ·Õè¨ÑºÍÂÙè¡Ñºâ»ÃµÕ¹¨Õ (G-protein-coupled receptor) µÑÇÃѺⴻÒÁÕ¹¾ºä´é·Ñ駷ÕèàÂ×èÍËØéÁà«ÅÅì»ÃÐÊÒ·¡è͹¨Ø´»ÃÐÊÒ¹»ÃÐÊÒ· (presynaptic neuron) áÅзÕèàÂ×èÍËØéÁà«ÅÅì»ÃÐÊÒ·ËÅѧ¨Ø´»ÃÐÊÒ¹»ÃÐÊÒ· (postsynaptic neuron) ¡ÒáÃеØé¹µÑÇÃѺ·ÕèàÃÕ¡ÇèÒ autoreceptor ¨ÐÁÕ¼ÅÂѺÂÑ駡ÒÃÊѧà¤ÃÒÐËìâ´»ÒÁÕ¹ â´Âà¡Ô´¼èÒ¹¡ÒÃÂѺÂÑ駡Ò÷ӧҹ¢Í§à͹ä«Áì tyrosine hydroxylase ¹Í¡¨Ò¡¹ÕéÂѧÂѺÂÑ駡ÒÃËÅÑè§â´»ÒÁÕ¹¨Ò¡¶Ø§à¡çº·ÕèÍÂÙèã¹à«ÅÅì»ÃÐÊÒ·¡è͹¨Ø´»ÃÐÊÒ¹»ÃÐÊÒ·  áÅÐÅ´ firing rate ¢Í§à«ÅÅì»ÃÐÊÒ·â´»ÒÁÕ¹ÍÂèÒ§ÁÕ¹ÑÂÊӤѭ·Ò§Ê¶ÔµÔ (Tarazi, 2001)

                     

·ÕèÁҢͧÀÒ¾

ã¹Âؤááæä´éáºè§µÑÇÃѺⴻÒÁÕ¹ÍÍ¡à»ç¹ 2 ¡ÅØèÁËÅÑ¡â´Âãªé¤ÇÒÁÊÒÁÒö㹡ÒáÃеØé¹ËÃ×ÍÂѺÂÑ駡Ò÷ӧҹ¢Í§à͹ä«Áì adenylyl cyclase à»ç¹à¡³±ì㹡ÒèѴ¡ÅØèÁ«Öè§ÊÒÁÒöáºè§ä´éà»ç¹¡ÅØèÁµÑÇÃѺⴻÒÁÕ¹ 1 (dopamine 1 - like receptors) áÅСÅØèÁµÑÇÃѺⴻÒÁÕ¹ 2 (dopamine 2 - like receptors) µèÍÁÒÁÕ¡ÒÃÈÖ¡ÉÒà¾ÔèÁàµÔÁ¨Ö§¾ºÇèÒ¡ÅØèÁµÑÇÃѺⴻÒÁÕ¹ 1ä´éá¡èµÑÇÃѺⴻÒÁÕ¹ 1 áÅеÑÇÃѺⴻÒÁÕ¹ 5 «Öè§ÊÒÁÒö¡ÃеØ鹡Ò÷ӧҹ¢Í§à͹ä«Áì adenylyl cyclase ·ÓãËé¼ÅÔµ cyclic-adenosine monophosphate (cAMP) à¾ÔèÁÁÒ¡¢Öé¹  µÑÇÃѺⴻÒÁÕ¹ 1  ¾ºä´é·ÕèÊÁͧÊèǹ  dorsal striatum (caudate-putamen), nucleus accubens, olfactory tubercle, cerebral cortex  áÅÐ amygdala  µÑÇÃѺⴻÒÁÕ¹ 5 ¾ºä´é·ÕèÊÁͧÊèǹ  hippocampus, lateral mammillary nucleus áÅÐ parafascicular nucleus ã¹ÊÁͧÊèǹ thalamus

                          

·ÕèÁҢͧÀÒ¾

ÊÓËÃѺ¡ÅØèÁµÑÇÃѺⴻÒÁÕ¹ 2 ä´éá¡è µÑÇÃѺⴻÒÁÕ¹ 2 µÑÇÃѺⴻÒÁÕ¹ 3 áÅеÑÇÃѺⴻÒÁÕ¹ 4 «Öè§àÁ×èͶ١¡ÃеØ鹨ÐãËé¼ÅÂѺÂÑ駡Ò÷ӧҹ¢Í§à͹ä«Áì adenylyl cyclase µÑÇÃѺⴻÒÁÕ¹ 2 ¾ºä´é·ÕèÊÁͧÊèǹ  dorsal striatum, olfactory tubercle,  nucleus accubens, substantia nigra pars compacta áÅÐ ventral tegmental area ¹Í¡¨Ò¡¹ÕéµÑÇÃѺⴻÒÁÕ¹ 2 Âѧ¾ºä´éã¹ÍÇÑÂÇÐÍ×è¹æ ä´éá¡è  ´Ç§µÒªÑé¹ retina  äµÃкºäËÅàÇÕ¹àÅ×Í´ áÅÐ pituitary gland  µÑÇÃѺⴻÒÁÕ¹ 3 ¾ºä´é·ÕèÊÁͧÊèǹ  islands of Calleja, hypothalamus, thalamus áÅÐ cerebellum   áÅеÑÇÃѺⴻÒÁÕ¹ 4  ¾ºä´é·ÕèÊÁͧÊèǹ  frontal cortex, amygdala, olfactory bulb, hippocampus, hypothalamus áÅÐ mesenchephalon  (Vallone et al., 2000)

                 

·ÕèÁҢͧÀÒ¾

 

 

â´»ÒÁÕ¹·Ãҹʻ͵àµÍÃìà»ç¹â»ÃµÕ¹ÊӤѭ·ÕèÍÂÙèºÃÔàdzàÂ×èÍËØéÁà«ÅÅì¢Í§à«ÅÅì»ÃÐÊÒ·â´»ÒÁÕ¹ ·Ó˹éÒ·Õè´Ù´¡ÅѺⴻÒÁÕ¹·ÕèËÅÑè§ÍÍ¡ÁÒã¹ä«á¹»Êìà¢éÒÊÙèà«ÅÅì»ÃÐÊÒ·¡è͹ä«á¹»Êì â´»ÒÁÕ¹·Ãҹʻ͵àµÍÃìà»ç¹â»ÃµÕ¹ÅÓàÅÕ§ÊÒÃÊ×èÍ»ÃÐÊÒ·â´»ÒÁÕ¹·ÕèµéͧÍÒÈÑÂäÍÍ͹â«à´ÕÂÁáÅÐäÍÍ͹¤ÅÍäôì㹡Ò÷ӧҹ â¤Ã§ÊÃéÒ§âÁàÅ¡ØŢͧⴻÒÁÕ¹·Ãҹʻ͵àµÍÃìÁÕ´éÒ¹»ÅÒ N-terminus áÅлÅÒ C-terminus ÍÂÙèÀÒÂã¹à«ÅÅì (Mortenson and Amara, 2003)  áÅоºÇèÒâ´»ÒÁÕ¹·Ãҹʻ͵àµÍÃì·ÕèÍÂÙ躹àÂ×èÍËØéÁà«ÅÅì¨Ð¨Ñº¡Ñ¹à»ç¹ dimer (Javitch, 2003)

 

        

ที่มาของภาพ

ÁÕ¡ÒÃÈÖ¡ÉÒ¡ÒáÃШÒµÑǢͧⴻÒÁÕ¹·Ãҹʻ͵àµÍÃìã¹ÍÇÑÂÇеèÒ§æã¹Ë¹Ù¢ÒÇâ´ÂãªéÇÔ¸Õ Immunohistochemical analysis ¾ºâ´»ÒÁÕ¹·Ãҹʻ͵àµÍÃìã¹Ãкº»ÃÐÊÒ·Êèǹ¡ÅÒ§ anterior pituitary gland, Auerbach’s nervous system, Meisner’s nervous system, adrenal medulla áÅÐ »Í´ (Mitsuma et al., 1998) â´Â·ÑèÇä»áÅéǺÃÔàdzÊÁͧ·ÕèãªéÈÖ¡ÉÒâ´»ÒÁÕ¹·Ãҹʻ͵àµÍÃì¤×ͺÃÔàdz dorsal striatum áÅÐ nucleus accumbens «Öè§ÁÕ»ÃÔÁҳⴻÒÁÕ¹·Ãҹʻ͵àµÍÃì¤è͹¢éҧ˹Òá¹è¹ (Gulley and Zahniser, 2003; Jiao et al., 2003)  àÁ×èÍÈÖ¡ÉÒ˹ٶպ¨Ñ¡Ã·Õè¶Ù¡µÑ´ÂչⴻÒÁÕ¹·Ãҹʻ͵àµÍÃì (DAT knockout mice) ¾ºÇèÒ¡ÒÃÊѧà¤ÃÒÐËìâ´»ÒÁÕ¹·ÕèÍÒÈÑÂà͹ä«Áì tyrosine hydroxylase à¡Ô´ä´é¹éÍÂŧ ¡ÒÃà¡çºâ´»ÒÁչ㹶اà¡çºÅ´Å§ ÁÕ¡ÒûŴ»ÅèÍÂâ´»ÒÁչŴŧ áÅÐÁÕ¡Òõ×è¹µÑÇà¾ÔèÁ¢Öé¹

 

¡ÒÃÈÖ¡ÉÒã¹ rat dopamine transporter (rDAT) áÅÐ human dopamine transporter (hDAT) Êèǹã˭辺ÇèÒ¡Òâ¹Êè§â´»ÒÁÕ¹ÍÒÈÑ stoichiometry ·ÕèÁÕÍѵÃÒÊèǹ¢Í§â´»ÒÁÕ¹ 1 âÁàÅ¡ØÅ äÍÍ͹â«à´ÕÂÁ 2 äÍÍ͹áÅÐäÍÍ͹¤ÅÍäôì 1 âÁàÅ¡ØÅ  «Öè§ÁÕ¡Åä¡·ÑèÇ令×ÍäÍÍ͹â«à´ÕÂÁ 2 äÍÍ͹¨Ñº¡Ñºâ´»ÒÁÕ¹·Ãҹʻ͵àµÍÃì¡è͹ µÒÁ´éÇÂâ´»ÒÁÕ¹ 1 âÁàÅ¡ØÅ ¨Ò¡¹Ñé¹äÍ͹¤ÅÍäôì 1 äÍÍ͹¨Ö§ÁҨѺ¡Ñºâ´»ÒÁÕ¹·Ãҹʻ͵àµÍÃì áµè·Ñ駹ÕéÁÕ¼ÙéàʹÍÇèÒÍÒ¨à¡Ô´·Ò§ËÅÒ¡Åä¡·Ñ駨ҡ¡Ò÷Õèâ´»ÒÁÕ¹¨Ñº¡è͹äÍÍ͹â«à´ÕÂÁ ËÃ×ÍäÍÍ͹â«à´ÕÂÁ¨Ñº¡è͹µÒÁ´éÇÂâ´»ÒÁÕ¹ áÅéÇäÍÍ͹â«à´ÕÂÁÍÕ¡âÁàÅ¡ØÅà¢éҨѺⴻÒÁÕ¹·Ãҹʻ͵àµÍÃì ¨Ò¡¹Ñé¹äÍ͹¤ÅÍäôì¨Ö§¨Ð¨Ñºâ´»ÒÁÕ¹·Ãҹʻ͵àµÍÃìà»ç¹ÅӴѺÊØ´·éÒÂ

à´¹ä´ÃµÔ¡ Ê仹ìà»ç¹â¤Ã§ÊÃéÒ§¾ÔàÈÉ·ÕèÂ×è¹ÍÍ¡ÁÒ¨Ò¡à´¹ä´Ãµì¢Í§à«ÅÅì»ÃÐÊÒ· â´Â·ÑèÇä»áÅéÇà´¹ä´ÃµÔ¡ Ê仹ìÂÒÇ»ÃÐÁÒ³  0.5–2 äÁâ¤ÃàÁµÃ áµèÍÒ¨¨ÐÂÒǶ֧ 6 äÁâ¤ÃàÁµÃ¡çä´é«Ö觾ºä´éã¹à«ÅÅì»ÃÐÊÒ·ºÃÔàdz CA3 region ¢Í§ÊÁͧÊèǹÎÔ»â»á¤Á»ÑÊ (hippocampus) ã¹·Ø¡æ ¤ÇÒÁÂÒÇ˹Öè§äÁâ¤ÃàÁµÃ¢Í§à´¹ä´Ãµìà«ÅÅì»ÃÐÊÒ··ÕèâµàµçÁ·Õè ¨Ð¾ºà´¹ä´ÃµÔ¡ Ê仹ì˹Òá¹è¹»ÃÐÁÒ³ 1-10 Íѹ ¾ºÇèÒà¡×ͺ·Ñé§ËÁ´¢Í§ä«á¹»Êì¢Í§ÊÁͧÊѵÇìàÅÕé§ÅÙ¡´éǹÁª¹Ô´·ÕèÁÕ¼ÅàªÔ§¡ÃеØé¹à¡Ô´¢Öé¹·Õèà´¹ä´ÃµÔ¡ Êä»¹ì «Öè§ã¹à´¹ä´ÃµÔ¡ Êä»¹ì ·ÕèâµàµçÁ·Õè¨Ðà¡Ô´à¾Õ§˹Öè§ä«á¹»Êì·ÕèÊèǹËÑÇ (spine head) ¢Í§Áѹ

 

à«ÅÅì»ÃÐÊÒ·ª¹Ô´ËÅÑ¡¢Í§ÊÁͧà¡×ͺ·Ñé§ËÁ´ÁÕâ¤Ã§ÊÃéҧഹä´ÃµÔ¡ Êä»¹ì «Öè§ä´éá¡è à«ÅÅì»ÃÐÊÒ··ÕèËÅÑ觡ÅÙµÒàÁµ (glutamate) àªè¹ pyramidal neurons à«ÅÅì»ÃÐÊÒ··ÕèËÅÑè§¡ÒºÒ (GABA) àªè¹ Purkinje Neurons áµèà«ÅÅì»ÃÐÊÒ·ÍÕ¡ËÅÒ»ÃÐàÀ·¡çäÁèÁÕà´¹ä´ÃµÔ¡ Ê仹ì àªè¹ GABA-releasing interneuronà«ÅÅì»ÃÐÊÒ··ÕèÁÕà´¹ä´ÃµÔ¡ Ê仹ì (Spiny neurons) ¾ºä´é¹éÍÂÁÒ¡ã¹ÊѵÇìªÑé¹µèÓ àªè¹  Drosophila melanogaster áÅÐ Caenorhabditis elegans áÊ´§ãËéàËç¹ÇèÒà´¹ä´ÃµÔ¡ Ê仹ìä´é¶Ù¡ÇÔÇѲ¹ì¢Öé¹à¾×èÍãËéàËÁÒÐá¡è¡Ò÷ӧҹ·Õè«Ñº«é͹¢Í§Ãкº»ÃÐÊÒ·¢Ñé¹ÊÙ§ã¹ÊѵÇìàÅÕé§ÅÙ¡´éǹÁ 

 

â¤Ã§ÊÃéÒ§¢Í§à´¹ä´ÃµÔ¡ Ê仹ìÁÕ¤ÇÒÁËÅÒ¡ËÅÒ·Ñ駢¹Ò´áÅÐÃÙ»ÃèÒ§ áÅÐÁÕ»ÃÔÁҵõÑé§áµè 0.01 ÅÙ¡ºÒÈ¡ìäÁâ¤ÃàÁµÃ 仨¹¶Ö§¢¹Ò´ 0.8 ÅÙ¡ºÒÈ¡ìäÁâ¤ÃàÁµÃ  ¡ÒÃÈÖ¡ÉÒÅѡɳзҧ¡ÒÂÇÔÀÒ¤¢Í§  fixed brain tissue ÊÒÁÒöÃкØÃÙ»Ãèҧഹä´ÃµÔ¡ Ê仹ì ÍÍ¡á»ç¹ 4  áºº ¤×Í thin, stubby, mushroom áÅРcup áµè¨Ò¡¡ÒÃÈÖ¡ÉÒ´éÇÂà·¤¹Ô¤ Live Imaging ¾ºÇèÒà´¹ä´ÃµÔ¡ Ê仹ì ÁÕ¡ÒÃà»ÅÕè¹á»Å§ÃÙ»ÃèÒ§áÅТ¹Ò´ä´éÁÒ¡ÁÒÂËÅÒÂẺ㹪èǧàÇŧµÑé§áµèà»ç¹ÇÔ¹Ò·Õ¨¹¶Ö§ËÅÒÂÇѹ ¹Í¡¨Ò¡¹ÕéÂѧÁÕ¤ÇÒÁᵡµèÒ§·Ñé§ã¹ÍÍÃìá¡à¹ÅÅìáÅÐâÁàÅ¡ØžÔàÈÉ·Õèà»ç¹Í§¤ì»ÃСͺÀÒÂã¹à´¹ä´ÃµÔ¡ Ê仹ì â´Âà´¹ä´ÃµÔ¡ Ê仹ì·ÕèÁÕ¢¹Ò´ãË­è¡ç¨ÐÁÕ¢¹Ò´ä«á¹»Êì·ÕèãË­èáÅÐÁÕª¹Ô´¢Í§ÍÍÃìá¡à¹ÅÅì·ÕèËÅÒ¡ËÅÒÂÁÒ¡¡ÇèÒà´¹ä´ÃµÔ¡ Ê仹ì·ÕèÁÕ¢¹Ò´àÅç¡

 

                       

 

·ÕèÊèǹËÑǢͧഹä´ÃµÔ¡ Ê仹ìÁÕâ¤Ã§ÊÃéÒ§¢Í§àÂ×èÍËØéÁ·Õè˹ҵÑÇ¢Ö鹺ÃÔàdzä«á¹»ÊìàÃÕ¡ÇèÒ ¾ÕàÍÊ´Õ ËÃ×Í postsynaptic density (PSD)  ¾ÕàÍʾչÕé¡Ô¹¾×é¹·Õè»ÃÐÁÒ³ÃéÍÂÅÐ 10 ¢Í§à´¹ä´ÃµÔ¡ Ê仹ì

à¹×èͧ¨Ò¡¢¹Ò´¢Í§ÊèǹËÑǢͧഹä´ÃµÔ¡ Ê仹ìÁÕÍѵÃÒÊèǹ·Õèá»Ã¼Ñ¹µÃ§¡Ñº¢¹Ò´¾×é¹·Õè¢Í§¾ÕàÍÊ´Õ, ¨Ó¹Ç¹µÑÇÃѺËÅѧä«á¹»Êì (postsynaptic receptor) áÅШӹǹ¶Ø§ÊÒÃÊ×èÍ»ÃÐÊÒ··ÕèÁÒàÃÕ§µÑÇ·Õèä«á¹»Êì¢Í§à«ÅÅì»ÃÐÊÒ·¡è͹ä«á¹»Êì ¨Ö§à»ç¹ä»ä´éÇèÒ¡ÒÃà¨ÃÔ­àµÔºâµ¢Í§ÊèǹËÑǢͧഹä´ÃµÔ¡ Ê仹ìÍÒ¨¨ÐÁÕÊèǹà¡ÕèÂǾѹ¡Ñº¡ÒÃà¾ÔèÁ¾Ù¹»ÃÐÊÔ·¸ÔÀÒ¾¢Í§¡ÒÃÊ×èÍÊÒüèÒ¹ä«á¹»Êì

 

àÁ×èÍãªé¡Åéͧ¨ØÅ·ÃÃȹ쪹Դ single-section electron microscopy Êèͧ´Ù·ÕèºÃÔàdzä«á¹»Êì Êèǹã˭辺ÇèÒã¹à´¹ä´ÃµÔ¡ Ê仹ì˹Öè§Íѹ¨ÐÁÕâ¤Ã§ÊÃéÒ§¾ÕàÍÊ´Õ·ÕèµèÍà¹×èͧà»ç¹á¼è¹à´ÕÂǡѹà¾Õ§˹Öè§á¼è¹«Öè§àÃÕ¡ÇèÒ simple PSD áµèºÒ§¤ÃÑé§â¤Ã§ÊÃéÒ§¾ÕàÍÊ´ÕÍÒ¨äÁèä´éà»ç¹á¼è¹·ÕèµèÍà¹×èͧ¡Ñ¹·ÑèÇ ¡ÅèÒǤ×ÍÁÕÅѡɳÐà»ç¹á¼è¹·Õè»ÃÒ¡¯ÃÙ¤ÅéÒµÐá¡Ã§ «Öè§àÃÕ¡ÇèÒ Perforated PSD  ·Ñ駹Õé¹Ñ¡ÇÔ¨ÑÂàª×èÍÇèÒ Perforated PSD ÍÒ¨Êзé͹¶Ö§¡ÒÃà¨ÃÔ­àµÔºâµ¢Í§ä«á¹»Êìã¹ÃÐÂÐáÃ¡æ ·ÕèÁÕ¡ÒÃáºè§µÑǢͧഹä´ÃµÔ¡ Ê仹ì (spine division) ¾ÃéÍÁ¡Ñº¡ÒÃÊÃéÒ§ä«á¹»ÊìÍѹãËÁè¢Öé¹ÁÒ «Öè§àÃÕ¡ÇèÒ¡ÒèÓÅͧä«á¹»Êì (synapse duplication

â¤Ã§ÊÃéÒ§¾ÕàÍÊ´Õ»ÃСͺ仴éǵÑÇÃѺ¡ÅÙµÒàÁµ glutamate receptors ·Ñ駪¹Ô´µÑÇÃѺáÍÁ¾Ò (AMPA (alpha-amino-3-hydroxy-5-methyl-4-isoxazole propionic acid) receptor) áÅеÑÇÃѺàÍç¹àÍçÁ´ÕàÍ (NMDA (N-methyl-D-aspartate) receptor) ¹Í¡¨Ò¡¹ÕéÂѧ¾ºÇèÒµÑÇÃѺáÍÁ¾ÒÁÑ¡¾ºÍÂÙè¡Ñº Perforated PSD ÁÒ¡¡ÇèÒª¹Ô´ simple PSD  «Öè§ÅѡɳТͧä«á¹»Êì·Õèà»ç¹ÃÙ¤ÅéÒµÐá¡Ã§¹Õé¤Ò´ÇèÒÁÕÊèǹà¡ÕèÂǾѹ¡Ñº¡ÒÃà»ÅÕ蹶èÒµÑÇÃѺ (receptor turnover) ·Õèà¾ÔèÁÁÒ¡¢Öé¹ã¹ºÃÔàdz¾ÕàÍÊ´Õ«Ö觤ҴÇèÒà˵ءÒóì¹Õé¹èÒ¨Ðà¡Ô´¢Öé¹ã¹ÃÐËÇèÒ§¡Ãкǹ¡Òà Long-term potentiation (LTP)

 

 

 

à¹×èͧ¨Ò¡â´Â·ÑèÇä»à´¹ä´ÃµÔ¡ Ê仹ìáµèÅÐÍѹ¹Ñé¹ÊÒÁÒöà¡Ô´ä«á¹»Êìà¾Õ§˹Öè§ä«á¹»Êì áÊ´§¶Ö§¤ÇÒÁÊӤѭ¢Í§à´¹ä´ÃµÔ¡ Ê仹ì·Õè¹èÒ¨Ðà¡ÕèÂǾѹ¡Ñº¡ÒÃáºè§ÍÒ³ÒºÃÔàdz¢Í§ä«á¹»ÊìÍÂèÒ§¨Óà¾ÒÐ

(synapse-specific compartment) «Öè§Ë¹éÒ·ÕèËÅÑ¡¢Í§à´¹ä´ÃµÔ¡ Ê仹ì¤×Í¡ÒÃÊÃéÒ§ÍÒ³ÒºÃÔàdz¢¹Ò´àÅç¡æ à¾×èÍÃǺÃÇÁÊÑ­­Ò³·Ò§à¤ÁÕ·Õèà¡Ô´¢Öé¹ã¹à«ÅÅì»ÃÐÊÒ·ËÅѧä«á¹»Êì àªè¹ ¤ÇÒÁà¢éÁ¢é¹¢Í§äÍÍ͹á¤Å«ÕÂÁ·Õèà¾ÔèÁ¢Öé¹ ·ÕèÊӤѭÂѧ¾ºÇèÒÃÙ»·Ã§¢Í§Êèǹ¤Í¢Í§à´¹ä´ÃµÔ¡ Ê仹ì (spine neck) ÍÒ¨ÁÕÊèǹªèǤǺ¤ØÁ¨ÅÈÒʵÃìáÅТ¹Ò´¡ÒõͺʹͧµèÍÃдѺäÍÍ͹á¤Åà«ÕÂÁ ¡ÅèÒǤ×Í ã¹à´¹ä´ÃµÔ¡ Ê仹ì·ÕèÁÕÊèǹ¤Í·ÕèÂÒǨÐàÃÔèÁµÍºÊ¹Í§µèÍäÍÍ͹á¤Åà«ÕÂÁªéÒ¡ÇèÒà´¹ä´ÃµÔ¡ Ê仹ì·ÕèÁÕÊèǹ¤Í·ÕèÊÑé¹áÅÐÂѧÁÕ¨ÅÈÒʵÃì¡ÒÃÊÅÒµÑǢͧäÍÍ͹á¤Åà«ÕÂÁ·ÕèªéÒ¡ÇèÒà´¹ä´ÃµÔ¡ Ê仹쪹Դ·Õè¤ÍÊÑé¹ÍÕ¡´éÇ  ¹Í¡¨Ò¡¹Õé¨Ó¹Ç¹µÑÇÃѺËÃ×ͪèͧäÍÍ͹·ÕèÍÂÙ躹ഹä´ÃµÔ¡ Ê仹ìÁըӹǹäÁèÁÒ¡¹Ñ¡ ¡Ò÷ÕèÊèǹËÑǢͧഹä´ÃµÔ¡ Ê仹ìÁÕ¢¹Ò´¤è͹¢éÒ§àÅ硨֧ªèÇÂà¾ÔèÁ¡ÒÃà»ÅÕè¹á»Å§ÃдѺäÍÍ͹á¤Åà«ÕÂÁãËéÁÒ¡ÂÔ觢Öé¹ (àÁ×èÍÁÕ»ÃÔÁҵùéÍ¡ç¨Ð·ÓãËé¤ÇÒÁà¢éÁ¢é¹à¾ÔèÁ¢Öé¹) «Öè§â´Âà©ÅÕèÂáÅéÇà´¹ä´ÃµÔ¡ Ê仹ì˹Öè§ÍѹÁÕªèͧá¤Åà«ÕÂÁª¹Ô´ voltage-sensitive calcium channels »ÃÐÁÒ³ 1–20 ªèͧ

http://www.uwf.edu/jgould/resources.htm